Het onderwijs staat onder druk
Nederlandse docenten krijgen het steeds zwaarder. Klassen zijn diverser geworden door verregaande inclusiviteit — een goede ontwikkeling, maar wel een die de taak van de leerkracht complexer maakt. Het aantal leerlingen met uiteenlopende niveaus, leerstijlen en ondersteuningsbehoeften in één lokaal neemt toe. Tegelijkertijd blijft de tijd die een docent per leerling heeft hetzelfde. Of minder.
Het gevolg is bekend: werkdruk die blijft stijgen, docenten die uitvallen, en leerlingen die minder aandacht krijgen dan ze nodig hebben. De wiskundedocent die na schooltijd nog meerdere vragen van leerlingen krijgt, is geen uitzondering. Het is het nieuwe normaal. En het is niet houdbaar.
En er is AI
Tegelijkertijd is er iets fundamenteels veranderd. AI-tools zoals ChatGPT zijn in twee jaar tijd uitgegroeid tot iets wat leerlingen dagelijks gebruiken. Niet stiekem — openlijk. Ze doen hun huiswerk ermee, stellen vragen, laten sommen oplossen. Dat gaat niet meer weg.
Het onderwijs reageert daar wisselend op. Sommige scholen verbieden het. Andere negeren het. Een enkele school omarmt het. Maar wat bijna nergens gebeurt: een doordachte visie op hóe AI een constructieve rol kan spelen in het leerproces zonder dat leerlingen het denkwerk uitbesteden.
"De vraag is niet óf leerlingen AI gebruiken. Dat doen ze al. De vraag is of dat gestructureerd en pedagogisch verantwoord gebeurt, of als wildgroei."
De dubbele opdracht
Mathilde is ontstaan uit twee observaties die ik niet los kon zien:
Docenten hebben werkdrukverlichting nodig. Niet door hun werk te vervangen — dat wil niemand, en dat werkt ook niet. Maar door de basisvragen op te vangen die niet per se door een docent beantwoord hoeven te worden. De leerling die om 22:00 uur vastloopt in hoofdstuk 4 heeft geen volledige uitleg nodig van een mens. Een goede vraag volstaat vaak.
Leerlingen gebruiken AI al, maar niet goed. ChatGPT geeft het antwoord. Dat is precies wat een leerling die een toets heeft niet nodig heeft. Een gekaderde AI-tool die leerlingen juist dwingt om zelf na te denken — die stelt vragen, geeft hints, en pas in het uiterste geval een uitwerking — die is er nauwelijks.
Mathilde probeert deze twee opdrachten tegelijk te vervullen. Niet als vervanger van de docent, maar als aanvulling. Niet als vervanger van het nadenken, maar als scaffolding.
Waarom gestructureerde AI ertoe doet
Er is een verschil tussen "AI gebruiken in het onderwijs" en "AI pedagogisch verantwoord inzetten". Het eerste is makkelijk. Je zet ChatGPT open en laat leerlingen vragen stellen. Het tweede is moeilijker: je moet nadenken over wanneer de AI antwoord geeft en wanneer niet, hoe ze aansluit bij het niveau van de leerling, hoe ze past bij de methode die in de klas wordt gebruikt, en hoe je voorkomt dat leerlingen hun denkwerk uitbesteden.
Mathilde is gebouwd rond die vragen. De drie rollen (Coach, Mentor, Trainer) bestaan omdat niet elke leerling op elk moment dezelfde hulp nodig heeft. De curriculum-awareness bestaat omdat Mathilde geen stof mag behandelen die nog niet in de klas is uitgelegd. Het wiskundige verificatiesysteem bestaat omdat een antwoord dat "fout" genoemd wordt, echt fout moet zijn.
Dit zijn geen features. Het zijn de consequenties van een keuze: Mathilde is een pedagogisch instrument, geen technologie-demo.
Floris van der Lee
Ik ben geen docent, maar ik werk nauw samen met een ervaren wiskundedocent en andere vakdidactici om Mathilde te bouwen. De eerste versie van Mathilde is ontstaan in directe samenwerking tussen techniek en onderwijspraktijk — en die werkwijze houd ik aan bij elke nieuwe feature. Mijn achtergrond ligt in AI, automatisering en productontwikkeling.
Ik bouw Mathilde bewust zonder investeerders of een haastige go-to-market. Eerst zorgen dat het werkt, dan schalen. Die volgorde is belangrijk.
Volg mee op LinkedIn →Hoe Mathilde wordt gebouwd
Mathilde wordt iteratief ontwikkeld, in direct gesprek met wiskundedocenten. Elke feature, elke prompt, elke beslissing over de tone of voice is besproken met mensen die dagelijks voor de klas staan. Dat is geen marketingpraatje — het is de enige manier waarop ik weet of ik de goede dingen bouw.
De huidige versie is een alpha. Dat betekent: hij werkt, maar niet alles zit er al in. Mathilde ondersteunt op dit moment bovenbouw HAVO en VWO, wiskunde A en B, met Moderne Wiskunde als primaire methode. Andere methodes en jaarlagen volgen zodra we zeker weten dat de fundatie goed staat.
Wat ik wel en niet beloof
- Data wordt nooit verkocht of gebruikt voor reclame
- Mathilde wordt niet "AI-gedreven" om technologie-redenen — elke keuze is pedagogisch onderbouwd
- Compliance met de AVG én de EU AI Act zit in het ontwerp, niet achteraf erbij geplakt
- Feedback van docenten wordt serieus genomen en leidt tot aanpassingen
- Directe bereikbaarheid: je praat met mij, niet met een helpdesk
Waar dit heen gaat
Mathilde is geen eindproduct. Het is het begin van een bredere vraag: hoe ziet goed onderwijs eruit in een tijdperk waarin AI niet meer weg te denken is? Die vraag is te groot voor één product, en zeker te groot voor één persoon. Maar ergens moet iemand beginnen.
Voor nu is mijn doel concreet: zorgen dat Mathilde werkt voor bovenbouw HAVO en VWO, dat docenten er écht iets aan hebben, en dat leerlingen er beter wiskunde door gaan snappen. Als dat lukt, is de volgende stap duidelijker. Als dat niet lukt, moet ik terug naar de tekentafel. Beide zijn acceptabel — alleen niet proberen is dat niet.